Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü’nde görevli Doç. Dr. Ali Hüseyinoğlu, Yunanistan’ın Batı Trakya’daki Türk azınlık ilkokullarının kapatılması konusunu AA Tahlil için değerlendirdi. Ülkenin, Türk azınlık okullarına yönelik uygulamaları ve bunların sonuçları göz önüne alındığında, kaygı verici bir durum söz konusudur.
Okul Sayısındaki Düşüş
1930’lu yıllarda toplam 305 adet olan Türk azınlık ilkokulu sayısı bugün yalnızca 83’e inmiş durumda. Özellikle 2025-2026 eğitim yılında Doğu Makedonya ve Trakya bölgesinde kapatılan 32 okuldan 3’ü Batı Trakya’daki Türk azınlık okullarıdır.
Student Sayısı Mesele Değil
Yunan hükümeti, “9 öğrencinin altında kalan okulları kapatma” gerekçesini öne sürmektedir. Ancak, Hüseyinoğlu’na göre, bu uygulama azınlık okullarının özel ve özerk statüsünü hiçe saymaktadır. Türkçe ders saatlerinin kısıtlanması, okul tabelalarından “Türk” ibaresinin kaldırılması ve iki dilli eğitimin kalitesinin düşmesi, ailelerin Yunan okullarına yönelmesine neden olmuştur.
Geçici Kapatmalar
Okullar, “3-4 yıllığına geçici” olarak kapatılmasına rağmen, hiçbiri yeniden açılmamıştır. Bu durum, sürecin aslında kalıcı bir kapatma anlamına geldiğini göstermektedir.
Lozan Antlaşması’nın İhlali
Lozan Antlaşması’nın 40. ve 41. maddeleri, azınlıkların özerk eğitim haklarını güvence altına almaktadır. Ancak, Yunanistan, 1950’lerden beri aldığı kararlarla azınlıkların eğitimdeki söz hakkını kısıtlamış ve okulların özel statüsünü ortadan kaldırmıştır.
Kimlik ve Kültür Üzerindeki Etkisi
Hüseyinoğlu, Türk okullarının kapatılmasının yalnızca eğitim değil, aynı zamanda kimlik ve kültürün geleceğe aktarılması açısından da büyük tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Batı Trakya’da Türkçe eğitimin temel taşları bu ilkokullardır.
Ekonomik Koşullar ve Göç
2010 yılındaki ekonomik kriz sonrası, Batı Trakya Türkleri arasında artan işsizlik nedeniyle Avrupa’ya göç hız kazandı. Bu durum, kırsal bölgelerde öğrenci sayısını daha da düşürmektedir. Ancak, asıl sorunun eğitimdeki özel statünün sistematik bir şekilde aşındırılması olduğunu belirten Hüseyinoğlu, bu meselenin ciddiyetine dikkat çekiyor.