Kuzey Makedonya’da yer alan “Hristiyan Kardeşliği” derneği, kendisini kamuya “insani, apolitik ve vatansever” bir kuruluş olarak tanıtmasına rağmen, yapılan detaylı incelemeler, grubun gerçek siyasi kimliğini ve etno-milliyetçi hedeflerini ön plana çıkardığını ortaya koymaktadır. Dernek, sosyal medya platformlarında “Seçim Konuşması (2020)” ve “H.B.’nin Makedonya Cumhuriyeti Meclisi’ndeki Hedefleri” gibi içerikler paylaşarak bu durumu pekiştirmektedir.
Stratejik Diyalog Enstitüsü ve Güçlü Şehirler Ağı’nın Kuzey Makedonya’daki çevrimiçi aşırıcılık ile ilgili yaptığı çalışma, bu örgütü, Ortodoks kimliğini siyasi mobilizasyon amacıyla kullanan bir Hristiyan etno-milliyetçi yapı olarak tanımlamaktadır. Araştırmada, grubun Makedonya’nın en büyük iki partisinin liderlerini “hain” olarak yaftaladığı ve hükümete karşı gösterilere katıldığı belirtilmektedir. Şiddet içerikli suçlamalara rağmen, insani projelerini ön plana çıkarması dikkat çekmektedir. Örgütün siyasi faaliyetleri uzun bir geçmişe sahiptir; 2018 referandumundaki boykot kampanyasında ve 2017’de Parlamento binası önündeki protestolarda aktif olarak yer almıştır.
- Dikkat çekici sosyal medya mesajları: “Geri dönüş yok! Geri adım yok! Her ne pahasına olursa olsun ihanet yok!” ve “Makedonya ancak Makedonlarla Makedonlara ait olur.”
Örgütün sosyal ve siyasi etkisi bununla sınırlı değildir. ISD araştırmasına göre, üyeleri Covid-19 sürecinde komplo teorileri yayarak toplumsal güveni sarsmış ve kiliselere gitme çağrısında bulunmuşlardır. Bu durum, grubun sadece dini ve insani bir çerçeveye sıkışmadığını, aynı zamanda sistem karşıtı ve düşmanlık üreten bir retorik geliştirdiğini göstermektedir. Son günlerde grup lideri Zharko Grozdanovski’nin Ohri Başsavcılığı tarafından soruşturulması dikkat çekmektedir. Grozdanovski, ömür boyu nafaka anlaşmasının sona ermesini önlemek amacıyla bir cinayet girişimi şüphesiyle incelenmektedir. Medya ve örgüt üyeleri, Grozdanovski’nin tutuklanmasına karşı erken bir yargılama yapılmaması talebinde bulunmuşlardır.
Uzmanlar, örgütün geçmişte de güvenlik tehditleri oluşturduğunu hatırlatmaktadır. İçişleri Bakanlığı’nın kayıtlarına göre, Grozdanovski, 2019’da dönemin Başbakanı Zoran Zaev’e yönelik tehditlerden dolayı yargılanmış, 2012’de ise mal ve haklara zarar verme suçları nedeniyle tazminat ödemiştir. Devletin resmi mekanizmaları, şiddet içeren aşırıcılığı önlemek için 2023–2027 Ulusal Stratejisi ve ilgili komiteler aracılığıyla bu tür grupları izlemektedir. Fakat uzmanlar, sağcı ve etno-dini ağların diğer radikalleşme yöntemleri kadar dikkatle incelenmediğini ve kamuoyuna açıklanan tepkilerin genellikle gecikmeli kaldığını vurgulamaktadır.
Analistler, “Hristiyan Kardeşliği” gibi grupların, Ortodoks sembolizmini ve etno-milliyetçiliği kullanarak toplumsal ve siyasi etki yarattığını belirtmektedir. Bu durum, söz konusu örgütün insani ve dini maskeler altında siyasi seferberlik ve ideolojik propaganda yürüttüğüne işaret etmektedir.