Kayıt Dışı İşçilik Anketi: ‘’Kayıt Dışı İşçilik Artıyor’’

Siyaset Araştırma ve Geliştirme Merkezi (Center for Research and Policy Making) Makedonya’da 2016 yılı için kayıt dışı işçiler anketi düzenledi. Merkezin açıkladığı sonuçlara göre ülkede her iki kayıtlı işçiden biri, kayıtlı olduğu maaş tutarını alamamakta; sözkonusu işçilerin emeklilik ve sağlık fonu giderlerinin gerçekte aldıkları maaşa orantılı olmadığı saptanmaktadır.

Ankete göre her on işçiden biri işvereni ile anlaşma imzalamamış ve bu durumda hem fon giderleri hem de gelir vergisinin ödenmediği belirtiliyor.

Kayıt dışı işçiliğin sosyal ve sağlık fonlarının zayıflaması ve kalitesizleşmesi, GSYİH’nın gerçekçi olarak hesaplanamaması, işsizlik ve sosyal yardıma muhtaç kişilerin sayısının belirlenememesi, vergi kaybı ile birlikte devlet bütçesinin küçülmesi ve devletin finans yapısının zayıflaması gibi olumsuz sonuçlar doğurduğu bildiriliyor.

Kayıt dışı işçiliğin sadece işçi ve işveren arasında iş anlaşmanın olmaması ile değil, ikili gizli anlaşmalar ile veya elden verilen maaş ile de mümkün olduğunun altı çizilmekte.

Anket verilerine göre normal iş istihdamına sahip olanların %46’sının gelirleri kısmen ya da tamamen kayıt dışı (2014 yılı verilerine göre bu oran %40); çalışanların %9’u ise iş anlaşması olmadan çalışmakta (2014 yılında bu oran %7 olarak görülüyor); ankete katılanların %7,4’ü ise maaşlarının bir bölümünü elden aldıklarını (kayıt dışı olarak) bildirmişler.

Siyaset Araştırma ve Geliştirme Merkezi (Center for Research and Policy Making) 2016 yılı anketi için mayıs ve haziran ayında ülke genelinde 1097 kişinin anketini yapmış ve ortaya çıkan sonuçlar 2014 yılı anketi ile karşılaştırılmıştır. Merkez tarafından yapılan açıklamada 2014 yılına göre 2016 yılında kayıt dışı iş oranları artış göstermiş ve bu trendin giderek arttığı uyarısında bulunulmuştur.

Anketin ilginç sonuçlarına göre, katılımcıların %70’i kayıtlı olup az maaş alacağıma kayıtsız olup daha fazla maaş almayı tercih ediyorlar. Ayrıca ankete katılanların %62,7’si ödenen sosyal ve sağlık fonlarının kendileri için güvenilir hissi vermediğini belirtiyorlar.